Malbork, Urząd Miasta

Dzisiaj jest wtorek, 07 września 2010 r. 250 dzień roku , imieniny:

Rozkład jazdy PKP

Kino

Historia



Dodano 13.07.2004, 16:27 Strona 1 z 6 Nawigacja: Strona główna Nasze Miasto Ryszard Rząd Malbork – przez blisko 150 lat siedziba wielkiego mistrza i najwyższych władz krzyżackich, stolica Państwa Zakonnego. Największa ceglana warownia średniowiecznej Europy. Miasto na skrzyżowaniu europejskich dróg handlowych. Rezydencja królów polskich i cesarzy niemieckich. Największy arsenał Rzeczypospolitej. Najciekawszy przykład myśli konserwatorskiej XIX i XX w. stosowanej przy odbudowie średniowiecznego zamku. Malbork i jego okolice posiadają niezwykle bogatą przeszłość. Od dawna przyciągały uwagę miłośników starożytności i archeologów . Na południe od miasta spotykamy bowiem ślady osadnictwa już od czasu młodszej epoki kamienia. Na szczególną uwagę zasługuje cmentarzysko z okresu wpływów rzymskich w Wielbarku. Na przełomie X i XI wieku przypada w tym rejonie intensywny rozwój osadnictwa słowiańskiego. W drugiej ćwierci XIII stulecia następuje podbój tych ziem przez krzyżaków, którzy zaczynają tworzyć swoje państwo na prawym brzegu Wisły. W Malborku Zakon pojawia się jednak stosunkowo późno. Pierwsze prace budowlane w obrębie najstarszej części zamku zainicjowane zostały bowiem około 1276 r. przez konwent (podstawowa jednostka organizacyjna Zakonu złożona z 12 rycerzy i 6 mnichów) pochodzący z grodu Zantyr. Dziesięć lat później osada umiejscowiona na południe od wznoszonego zamku, na wysokim brzegu rzeki Nogat, otrzymała chełmińskie prawo lokacyjne. Zgodnie z nim powstało założenie urbanistyczne, w którym wytyczono podłużny, ulicowy Rynek i ulice poprzeczne. Całość opasano murami z basztami i bramami, które łączyły się z systemem obronnym zamku. W obrębie miasta powstała najpierw drewniana, później murowana zabudowa mieszkalna oraz budynki użyteczności publicznej, w tym ratusz, Dwór Artusa, kościół parafialny św. Jana, Szkoła Łacińska. Nad Nogatem umiejscowiony był port i przeprawa przez rzekę. W 1388 r. miasto zostało poszerzone o tereny leżące przed murami od strony wschodniej. Powstało wówczas tak zwane Nowe Miasto. W ramach nowego systemu obronnego wzniesiono nowe bramy: Św. Ducha (Garncarska) i Mariacką (Sztumska). Miasto opływała fosa. W połączeniu z fortyfikacjami zamkowymi Malbork stał się jedną z najpotężniejszych twierdz średniowiecznej Europy . Rozszerzenie miasta spowodowało liczne zmiany w urbanistyce i architekturze. Przebudowano siedzibę władz miejskich – ratusz, a przy Rynku i nowych ulicach wzniesiono szereg podcieniowych kamienic mieszczańskich. W XV w. w obrębie murów znajdowały się 174 domy oraz 89 bud kramarskich i rzemieślniczych. Rozwinęły się także podmiejskie osady, które wkrótce przekształciły się w przedmieścia: Sztumskie i Garncarskie. Na czele rady miejskiej, złożonej z 7 członków, stał burmistrz i jego zastępca, a od 1416 r. dodatkowo zarządca skarbu. W skład sądu wchodziło 10 ławników oraz sołtys i jego kompan. Aż do włączenia Malborka w skład Rzeczypospolitej układ ten był stały, choć włodarze miasta byli uzależnieni od Zakonu, który sprawował najwyższą władzę w całym państwie. Pierwsze poważniejsze zawirowania wielkiej polityki odczuli średniowieczni malborżanie w 1410 r., gdy pod murami miasta stanęły zwycięskie wojska króla polskiego Władysława Jagiełły zdążające spod Grunwaldu. W wyniku wielotygodniowego ostrzału miasta i zamku nastąpiły liczne zniszczenia, chociaż w mieście ocalały ratusz i kościół św. Jana. Wojskom Jagiełły nie udało się jednakże zdobyć zamku i Malbork pozostał w rękach Zakonu. Jego nowy mistrz – Heinrich von Plauen – postanowił po pokoju zawartym w 1411 r. w Toruniu odbudować miasto oraz przygotować twierdzę na ewentualne nowe oblężenie, fortyfikując zamek od strony wschodniej. Umocnienia te przydały się w trakcie wojny trzynastoletniej (1454-1466), podczas której zamek oblegany był przez wiele miesięcy, a miasto przechodziło z rąk krzyżackich w polskie i odwrotnie. Ostatecznie 7 czerwca 1457 r. król polski Kazimierz Jagiellończyk przejął zamek wykupując go od czeskich rycerzy zaciężnych wynajętych przez Zakon. Co prawda przez następne lata trwało kolejne oblężenie i walka o odzyskanie przejętego przez krzyżaków miasta, ale zgodnie z podpisanym w 1466 r. tzw. II pokojem toruńskim Malbork wraz z częścią ziem Zakonu przeszedł na 316 lat we władanie Korony Polskiej. Ziemie przyłączone do Polski (tzw. Prusy Królewskie) podzielono na trzy województwa, w tym malborskie. Miasto i zamek zachowały swoje wyjątkowe znaczenie – były stolicą Żuław, co przyczyniało się do bogactwa miasta, i rezydencją królewską. Podstawą rozwoju gospodarczego miasta były bowiem w dalszym ciągu Żuławy i położenie przy spławnej rzece. Oba te czynniki umożliwiały intensywny handel zbożem i drzewem sprowadzanym z głębi Polski. Już w 1523 r. król zakazywał szerzenia w Malborku nauk Marcina Lutra. Mimo to w drugiej połowie XVI w. większość mieszczan skłoniła się do tego wyznania. Dlatego też w 1598 decyzją sądu królewskiego przyznano protestantom kościół św. Jerzego. W 1607 r. w mieście pojawili się jezuici, którym powierzono opiekę nad kaplicą z obrazem Matki Boskiej w Bramie Mariackiej. W latach 1626-29 Malbork okupowały wojska szwedzkie, które ufortyfikowały go, wznosząc jedenaście bastionów ziemnych. Miasto wyszło z tej kampanii bez większych uszczerbków. Podobnie i zamek, który nie był w jej trakcie ważnym punktem strategicznym. W 1655 r. na Polskę spadł nowy najazd szwedzki. W lutym roku następnego Szwedzi ponownie zajęli i ufortyfikowali Malbork. Zburzono przy tym w/wym. kaplicę bramną. Wojska króla Karola Gustawa opuściły miasto dopiero po podpisaniu pokoju w Oliwie (1660). W pierwszej połowie XVIII w. przez Malbork przechodziły liczne i różnorodne oddziały wojskowe (polskie, szwedzkie, saskie, rosyjskie), grabiąc go i ściągając kontrybucje. W 1710 r. przywleczono z Rosji epidemię cholery, na którą zmarła połowa mieszkańców. W 1734 wojska rosyjskie zabrały z zamku ostatnie pięć armat, zaś sześć lat później ostatniego działa pozbyło się miasto kupując za nie pompę przeciwpożarową. Malbork przestał być twierdzą. Pomimo wyludnienia w dalszym ciągu niechętnie przyjmowano do prawa miejskiego nowych obywateli. Ludność wiejska i cudzoziemcy, np. Szkoci, napływała jednak do Malborka gdzie mieszkała jako służba lub biedota. Przede wszystkim osiedlała się na przedmieściach i Przedzamczu będącym własnością królewską (w XVIII w. mieszkało tu więcej rzemieślników niż w mieście). << Start < Poprzednia 1 2 3 4 5 6 Następna > Ostatnia >>

Polityka Prywatności

(c) Copyright Urząd Miasta Malborka
82-200 Malbork, Pl. Słowiański 5
tel.: +48 055 647-99-00, fax.: +48 055 647-33-24

Created by kraszewski.pl tworzenie stron internetowych